In de de Zwitserse Alpen liggen op verschillende plaatsen munitieresten. Het betreft hier munitie dat door het Zwitserse leger tijdens oefeningen is gebruikt. Ondanks inspanningen van het leger om de munitie op te ruimen blijft nog relatief veel achter. Het achtergebleven is niet alleen potentieel gevaarlijk voor mens en dier, het leidt ook tot vervuiling van bodem en water. De Zwitserse overheid heeft toegezegd om schietplaatsen te controleren op achtergebleven munitie en deze zonodig op te ruimen. De Zwitserse natuurorganisatie Mountain Wilderness houdt steekproefsgewijs controles om te zien of de overheid haar verplichtingen nakomt.
Mocht u in de Alpen sporen tegenkomen van oude munitie, laat het daar dan liggen, markeer de plek met een stok o.i.d. en meldt het aan de politie in het dal.

Bron: Mountain Wilderness

Alpijn 2001

Gletsjer in Graubuenden f006 foto Ellen ©

Zelf ben ik nog nooit op wintersport geweest, maar er wel van alles over gehoord en gelezen. Met de winter in het vooruitzicht ben ik eens naar een reisbureau gestapt voor een reisgids. Niet met het idee om naar de Alpen te gaan, maar om eens te zien hoe het er nu aan toe gaat. De reisgids heb ik aandachtig doorgebladerd.

Keer op keer verbaas ik me erover hoe een sport beoefend in de mooiste natuurgebieden zover van de natuur af kan staan. Dit geldt natuurlijk niet voor alle vormen van wintersport, maar ik doel hier op het massatoerisme van skiërs in de Alpen. Er wordt geprobeerd de natuur naar de hand van de toeristische sector te zeggen. Zoals ik in een reisgids lees: 'Geen sneeuw? Tal van sneeuwkanonnen staan klaar om de 8 kilometer lange afdaling tot ver in het seizoen sneeuwzeker te maken. Of 'gratis sneeuwgarantie' zodat je geld terugkrijgt bij onvoldoende of te veel sneeuw. Zelfs een afdaling verlicht tot 11 uur 's avonds. Ik kan in de gids met veel moeite een skigebiedje zonder sneeuwkanonnen vinden (het doet me wel goed dat de spellingcontrole van Word de woorden sneeuwkanon en sneeuwzeker niet kent).

De grenzen die de natuur nu eenmaal stelt worden over het hoofd gezien. Geen sneeuw dan gewoon sneeuwkanonnen of op de gletsjer skiën. Alsof een wintersport niet leuk kan zijn zonder sneeuw. Kunnen mensen zich dan niet vermaken door een alternatief te zoeken? Gelukkig vond ik in de reisgids ook een mededeling dat er mooi gewandeld kan worden. Mensen gaan een weekje weg en dan moet het allemaal perfect zijn, maar zo werkt het in de bergen niet altijd.

Iemand vergeleek laatst sneeuwkanonnen met een kunstijsbaan. De vergelijking gaat inderdaad gedeeltelijk op, maar bij een kunstijsbaan ga je iets namaken op een industrieterrein of ergens in de stad. Met sneeuwkanonnen beïnvloed je het landschap, je gaat extra sneeuw in de natuur strooien. Zo zou ik graag een keer in Nederland op wintersport willen, een weekje schaatsen in Friesland. Dat kan helaas al jaren niet, maar dat is nu eenmaal zo. We gaan dan toch geen vriesapparaten in de meren hangen om het water te laten bevriezen (ik hoop niet dat ik mensen nu op ideeën breng).

Het geen genoegen kunnen nemen met de grenzen die de natuur stelt geldt niet alleen voor de wintersport. Willen we mooi weer en is dat er niet in Nederland in december dan gaan we 'gewoon' een weekje naar de zon. Laatst duidde iemand op televisie dit aan met claimgedrag. We claimen inderdaad van alles.

Er wordt door de toeristenindustrie een beeld van de wintersport geschetst van blauwe lucht en een dik pak sneeuw. Het is een ideaalbeeld en als het niet voldoet passen wij ons niet aan, maar gaan we de werkelijkheid aanpassen aan het geschetste beeld. Zelfs bij noodsituaties als de lawines in 1999 blijft het beeld bestaan. Terwijl deskundigen waarschuwen voor lawines draait de toeristische sector gewoon door, worden wintersporters gerust gesteld en weinig geïnformeerd over de gevaren.

De wintersport zoals hierboven geschetst lijkt wat dat betreft weinig op het zomertoerisme hoe dat ik dat ken. Je weet dat er risico's zijn dus let je goed op de weersvooruitzichten, vraagt advies aan de huttenwaard en bij te weinig ervaring ga je niet over een gletsjer. Is het 's ochtends slecht weer dan kun je gewoon niet verder of pas je het plan aan, pech. Het verdiepen in de risico's lijkt, gezien het handelen van de meeste toeristen, in de winter niet nodig.

De beweegreden van de wintersporter om naar de bergen te gaan is vaak ook anders dan die van de zomertoerist. De laatste komt vaak voor de natuur en de rust. De natuur is bij de wintersport meer de achtergrond, een mooi decor. Een grote speeltuin die steeds groter wordt door skigebieden aan elkaar te knopen en extra voorzieningen aan te brengen met skiliften tot aan de bergtoppen. Vergeten wordt echter dat de natuur niet het decor is, maar de wintersporter er middenin staat met zijn grenzen en gevaren.

Alpijn 2001